Datuk Seri Takiyuddin Hassan—as a senior leader of PAS, the country’s longest-standing Muslim political party, and a highly respected, principled lawyer—acted entirely within his rights to use the term munafik to critique the Madanigovernment’s budget policies and their implementation. In political and religious discourse, employing such terminology is a well-established metaphorical critique used to highlight a glaring gap between promises made (waad) and actual delivery to the rakyat.

Crucially, because Prime Minister Datuk Seri Anwar Ibrahim and his administration have explicitly branded their entire governance framework, policies, and national budget under the heavy Islamic-civilizational banner of "Malaysia Madani, Reaching for the Skies, Rooted To The Earth”, they have naturally invited rigorous moral and religious scrutiny. A government that elevates itself using sacred civilizational principles cannot insulate itself from hard-hitting critiques regarding hypocrisy and unfulfilled pledges. Calling out policy failures as hypocritical is a valid form of political and moral check-and-balance.

Instead of addressing the substance of Takiyuddin's rigorous, principled critique on the budget, Datuk Seri Anwar Ibrahim is attempting to deflect accountability. By dragging unrelated, heavy terms into the narrative like murtad, the Prime Minister is deliberately muddying the waters and manufacturing a political distraction.

Anwar’s approach is a transparent attempt to score cheap religious points by patronizingly insinuating that a legal expert and senior Islamic party leader like Takiyuddin is unversed in religion and uses terminology loosely. Rather than playing semantics and questioning others' credentials, the Prime Minister should act like a statesman. Put down the political deflection and strictly defend the merits and failures of his government's budget policies.

Sejak kebelakangan ini, sentimen masyarakat Malaysia terhadap pelarian Rohingya  semakin meruncing. Ramai yang melihat kehadiran mereka sebagai satu ancaman yang merosakkan ketenteraman awam dan ekonomi tempatan.

Kemarahan ini paling jelas kelihatan di Pasar Borong Selayang dan Pasar Harian Selayang di mana rata-rata komuniti Melayu kecewa melihat warga Rohingya seolah-olah "menguasai" ruang perniagaan secara haram. Akibatnya, timbul desakan keras untuk mengusir dan menghantar mereka pulang ke negara asal. Namun, adakah menghantar mereka kembali ke medan perang dan menghadapi kematian merupakan jalan penyelesaian yang berperikemanusiaan dan dituntut oleh hati nurani kita yang beragama?"

Hakikatnya, masyarakat kita telah dikaburkan daripada realiti sebenar. Monopoli perniagaan di Pasar Borong Selayang bukanlah rancangan licik pelarian yang daif, melainkan tindakan terancang oleh kumpulan mafia tempatan yang mengawal segalanya dari balik tabir. Pihak berkuasa tempatan seperti DBKL dan Majlis Perbandaran Selayang mengendalikan pengeluaran permit perniagaan. Persoalan besar yang jarang dipersoalkan ialah: Siapakah pemilik sebenar lesen-lesen ini yang sengaja menyewakannya kepada warga asing demi keuntungan atas angin? 

Perkara yang sama berlaku di China Town Kl dimanasegala perniagaan dikendalikan oleh warga Bangladesh.

Sistem ini berjalan dengan pengetahuan penuh pihak imigresen, kementerian, dan agensi penguatkuasa. Namun, tiada tindakan tegas diambil kerana rantaian perniagaan ini dilindungi oleh rangkaian mafia korup sehingga DBKL dan majlis Perbandaran Selayang tidak mengambil tindakan. Rasuah yang berakar umbi inilah yang membolehkan mafia korup ini mengawal dan memanipulasi harga barangan keperluan harian yang asas. Ironinya, rakyat marhaen terus disogok dengan naratif kononnya faktor luaran atau kewujudan pelarian yang menyebabkan kita kehilangan peluang perniagaan, kos harga sayur dan sara hidup meningkat, sedangkan poket kartel tempatan yang semakin tebal.

Sebagai masyarakat yang mendasari hidup dengan sifat rahmah, masyarakat Malaysia perlu sedar bahawa pelarian Rohingya hanyalah mangsa keadaan—baik di tanah air mereka mahupun di pasaran gelap kita yang dikawal oleh mafia tempatan. Menolak mereka kembali ke tangan junta tentera yang zalim di Myanmar bererti menghantar mereka ke lubang kematian. Tindakan itu tidak akan menyelesaikan masalah ekonomi kita selagi sistem rasuah sewa lesen dan perlindungan haram oleh Mafia Pasar Selayang tidak dibenteras.

Kunci penyelesaiannya bukan dengan membenci komuniti yang tertindas, tetapi dengan mendesak reformasi total terhadap integriti penguatkuasaan. Sudah tiba masanya kita rakyat Malaysia kembali membuka hati, mempamerkan sifat ihsan dan kasih sayang kepada mangsa kekejaman, sambil bersama-sama menentang musuh sebenar negara: rasuah yang membusuk di dalam sistem kita sendiri.

Waytha Moorthy Ponnusamy

13.10.2026

The widely reported action by the Malaysian Anti-Corruption Commission requiring Datuk Seri M. Saravanan, his family members, including his 12-year-old son to attend MACC headquarters solely to be served with notices under that section, if true, is nothing but an abuse of power and authority. Section 36 of the MACC Act does not empower the commissioner to require attendance for purposes of serving a notice.

This issue must not be confused with other investigative powers available to MACC under the Act. Section 36 is a specific statutory power with its own requirements and must be examined on its own terms independently.

 The statutory obligation is therefore to furnish the information required by the notice.

 Section 36 does not say that the person upon whom the notice is to be served must first present himself physically at MACC headquarters merely so that MACC can hand the notice to him.

 The power to require information by written notice cannot simply be enlarged administratively into a power to compel personal attendance for the purpose of serving that notice.

 This concern is heightened when the individual required to attend is a 12-year-old child.

The notice could have been lawfully served through standard methods, including via a parent or guardian where appropriate.

A statutory power to demand information is not a licence to subject citizens — much less a 12-year-old child — to unnecessary exercises of enforcement authority.

If Saravanan's account is correct and his son was required to attend MACC headquarters solely to receive a section 36 notice, then MACC has exceeded and abused its statutory power.

Waytha Moorthy Ponnusamy

President

Malaysian Advancement Party

28.9.2026

MEMPERKASA MAHKAMAH PERSEKUTUAN KINI SUATU KEPERLUAN

Krisis perlembagaan di Negeri Sembilan telah mengetengahkan suatu isu yang lebih mendasar yang tidak lagi boleh diabaikan oleh Malaysia.

Oleh itu, ia menuntut pertimbangan serius sama ada Mahkamah Persekutuan wajar diberikan kuasa perlembagaan yang lebih luas untuk bertindak dengan segera apabila sesuatu kebuntuan perlembagaan mengancam institusi raja berperlembagaan, kerajaan atau kedaulatan undang-undang.

Kini terdapat tuntutan-tuntutan perlembagaan yang serius dan saling bercanggah berhubung pentadbiran dan pemerintahan Negeri Sembilan:

i) Adakah Perkara X telah dipatuhi dalam turun tahta Yang di-Pertuan Besar yang dipertikaikan?

ii) Bolehkah keempat-empat Undang menurunan tahta seorang Yang di-Pertuan Besar tanpa terlebih dahulu membuktikan alasan-alasan khusus serta mematuhi syarat-syarat mandatori yang ditetapkan oleh Perkara X?

iii) Adakah pelantikan seterusnya seorang Yang di-Pertuan Besar yang baharu sah di sisi Perlembagaan?

iv) Siapakah Undang yang sah dan diiktiraf pada masa ini di bawah Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan?

v) Apakah kesahan di sisi Perlembagaan bagi perisytiharan yang dipertikaikan dan diperakukan oleh Menteri Besar, yang sebelum itu telah menyatakan bahawa tandatangannya diperoleh di bawah paksaan?

vi) Adakah penyingkiran sepuluh orang anggota Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri sah di sisi Perlembagaan?

Ini bukan lagi isu-isu kecil. Ia melibatkan identiti dan kewibawaan yang sah bagi institusi-institusi utama perlembagaan negeri.

Keadaan ini menimbulkan suatu cabaran perlembagaan yang besar. Walaupun Perkara XXXIV(3) Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 membenarkan persoalan perlembagaan dirujuk untuk mendapatkan pendapat kehakiman, proses tersebut mungkin terhalang sekiranya Undang yang diperlukan untuk memulakan proses tersebut sendiri terlibat dalam pertikaian, berpecah sesama mereka, atau kedudukan undang-undang mereka sendiri dipertikaikan.

Krisis Diraja Negeri Sembilan, bersama-sama cabaran perlembagaan serius yang lain, mendedahkan suatu jurang yang ketara dalam kerangka perlembagaan kita pada masa ini.

Badan Kehakiman pada masa ini tidak diberikan bidang kuasa yang mencukupi untuk memastikan bahawa pertikaian perlembagaan yang luar biasaseperti krisis kini dapat dibawa ke hadapan mahkamah serta diputuskan secara berkesan dan tanpa kelewatan yang tidak wajar.

AKSES LANGSUNG KEPADA KEADILAN PERLEMBAGAAN – MODEL PERLEMBAGAAN INDIA

India menawarkan suatu contoh yang amat relevan mengenai akses langsung kepada keadilan perlembagaan, walaupun peruntukannya perlu disesuaikan — dan bukannya sekadar diterapkan bulat-bulat — dengan sistem raja berperlembagaan dan sistem persekutuan Malaysia.

Perkara 32 Perlembagaan India memberikan akses langsung kepada Mahkamah Agung bagi penguatkuasaan hak-hak asasi, manakala Perkara 226 memberikan bidang kuasa yang lebih luas kepada Mahkamah Tinggi, yang melangkaui hak-hak asasi dan turut merangkumi hak-hak lain di sisi undang-undang.

Prinsip terasnya ialah Mahkamah Persekutuan hendaklah mempunyai kuasa yang mencukupi untuk memberikan remedi perlembagaan yang berkesan, melindungi kedaulatan undang-undang dan memelihara pemisahan kuasa.

Malaysia tidak lagi mampu berlengah untuk menerima pakai versinya sendiri berasaskan prinsip tersebut, yang disesuaikan dengan teliti kepada sistem raja berperlembagaan, struktur persekutuan dan sistem pemerintahan kita.

Pada masa ini, bidang kuasa Mahkamah Persekutuan pada asasnya dilaksanakan melalui saluran-saluran yang ditetapkan oleh Perlembagaan Persekutuan, termasuk bidang kuasa asal dan rayuannya, rujukan perlembagaan serta bidang kuasa nasihat di bawah Perkara 130.

Krisis Negeri Sembilan, cabaran perlembagaan terhadap kelayakan Anwar Ibrahim untuk berkhidmat sebagai Perdana Menteri, serta cabaran terhadap keperlembagaan Perjanjian ART Malaysia-AS, kesemuanya menggambarkan kelemahan yang sama.

Persoalan-persoalan perlembagaan yang mendasar boleh terperangkap dalam isu locus standi, permohonan untuk membatalkan tindakan, serta proses prosedur dan rayuan yang berpanjangan. Dalam system sedia ada apabila suatu keputusan muktamad dan berautoriti akhirnya diperoleh, kemudaratan perlembagaan yang cuba dicegah mungkin telah pun berlaku.

DUA PEMBAHARUAN YANG BERBEZA WAJAR DIPERTIMBANGKAN

Negara kita wajar mempertimbangkan dua pembaharuan perlembagaan yang berasingan tetapi saling melengkapi.

1. Hak akses langsung kepada Mahkamah Persekutuan bagi persoalan perlembagaan

Seseorang Raja/Pemerintah dan seseorang yang mempunyai kepentingan perlembagaan yang mencukupi, atau pemegang jawatan perlembagaan lain yang ditetapkan, hendaklah dalam keadaan luar biasa dibenarkan memohon terus kepada Mahkamah Persekutuan bagi penentuan suatu persoalan perlembagaan yang substantif.

Mekanisme sedemikian boleh mengelakkan persoalan-persoalan perlembagaan yang mendasar daripada terus tidak terjawab hanya kerana kaedah konvensional mengenai locus standi menghalang pemohon yang sesuai daripada membawa isu tersebut ke hadapan Mahkamah.

Sesebuah Perlembagaan tidak seharusnya gagal memberikan suatu jawapan semata-mata kerana identiti orang yang berhak mengemukakan persoalan itu sendiri merupakan sebahagian daripada pertikaian.

2. BIDANG KUASA SUO MOTU YANG TERHAD

Malaysia wajar mempertimbangkan pemberian kepada Mahkamah Persekutuan suatu bidang kuasa perlembagaan suo motu yang ditakrifkan secara nyata dan hanya terpakai dalam keadaan luar biasa.

Ia akan membolehkan Mahkamah Persekutuan, dalam keadaan yang ditetapkan, bertindak dengan segera dan memberikan penyelesaian yang tepat pada masanya serta berautoriti apabila sesuatu kebuntuan perlembagaan yang luar biasa mengancam pemerintahan berperlembagaan dan mekanisme kehakiman biasa telah menjadi tidak berkesan atau lumpuh. Ini akan memperkukuh pemisahan kuasa dan memastikan kedaulatan undang-undang mengatasi kebuntuan perlembagaan.

Akses langsung kepada keadilan perlembagaan memastikan seseorang boleh membawa persoalan perlembagaan yang luar biasa ke hadapan Mahkamah.

Ini tidak seharusnya menjadi suatu kuasa tanpa batasan yang membolehkan mahkamah mencampuri kontroversi politik biasa.

Bidang kuasa tersebut boleh dihadkan kepada kes-kes luar biasa yang melibatkan persoalan substantif mengenai kewujudan, identiti, kuasa atau fungsi institusi-institusi perlembagaan, atau persoalan perlembagaan lain yang mempunyai kepentingan nasional atau awam yang setara dan memerlukan penentuan segera.

Mahkamah Persekutuan hendaklah mengekalkan kuasa untuk menolak secara terus percubaan yang remeh, bersifat politik semata-mata, hipotetikal atau menyalahgunakan proses untuk menggunakan bidang kuasa tersebut.

PARLIMEN WAJAR MEMPERTIMBANGKAN PEMBAHARUAN PERLEMBAGAAN

Penggubal undang-undang Persekutuan wajar mempertimbangkan pindaan yang sesuai kepada Perlembagaan Persekutuan itu sendiri, khususnya dalam kerangka perlembagaan sedia ada yang mengawal kuasa kehakiman dan bidang kuasa Mahkamah Persekutuan.

Bidang kuasa tersebut, ambang bagi campur tangan, pihak yang berhak menggunakan akses langsung, keadaan yang membenarkan campur tangan suo motu, serta perlindungan terhadap penyalahgunaan hendaklah ditakrifkan dengan jelas.

Objektifnya bukan untuk memperluaskan kuasa kehakiman semata-mata demi memperluaskan kuasa itu sendiri, tetapi untuk memastikan Badan Kehakiman diberikan kuasa yang mencukupi bagi melaksanakan peranan perlembagaannya, mempertahankan kedaulatan undang-undang dan memperkukuh pemisahan kuasa dengan memastikan bahawa tiada kebuntuan perlembagaan dibiarkan berada di luar jangkauan suatu penentuan kehakiman yang berautoriti.

Krisis Negeri Sembilan seharusnya menjadi pemangkin kepada Parlimen untuk meneliti dan mempertimbangkan secara positif bahawa Malaysia kini memerlukan kedua-duanya — suatu hak akses langsung kepada keadilan perlembagaan yang ditakrifkan dengan teliti dan, bagi kebuntuan perlembagaan yang benar-benar luar biasa, suatu bidang kuasa suo motu yang nyata dan terhad bagi Mahkamah Persekutuan.

Waytha Moorthy Ponnusamy

EMPOWERING THE FEDERAL COURT IS NOW ESSENTIAL

The constitutional crisis in Negeri Sembilan has brought to light a more fundamental issue which Malaysia can no longer ignore.

It therefore demands serious consideration of whether the Federal Court should be granted broader constitutional powers to act swiftly when a deadlock threatens the constitutional monarchy, government, or the rule of law.

There are now serious and competing constitutional claims concerning the very governance of Negeri Sembilan:

i) Was Article X complied with in the purported removal of the Yang di-Pertuan Besar?

ii) Can the four Undangs remove a Yang di-Pertuan Besar without first establishing the specific grounds and complying with the mandatory conditions prescribed by Article X?

iii) Was the subsequent installation of a new Yang di-Pertuan Besar constitutionally valid?

iv) Who are the lawful Undangs presently recognised under the Negeri Sembilan Constitution?

v) What is the constitutional validity of the disputed declaration endorsed by the Menteri Besar, who had earlier stated that his signature was obtained under duress?

vi) Was the removal of the ten members of the State Executive Council constitutionally valid?

These are not minor issues. They concern the identity and legitimate authority of the state’s key constitutional institutions.

This situation presents a significant constitutional challenge. While Article XXXIV(3) of the Laws of the Constitution of Negeri Sembilan, 1959 allows for constitutional questions to be referred for judicial opinion, this process may be stalled if the Undangs, who are essential to invoking it, are themselves involved in the dispute, divided, or have contested legal status.

The Negeri Sembilan Royal crisis, together with other serious constitutional challenges, exposes a significant gap in our present constitutional framework.

The Judiciary is not presently vested with sufficient jurisdictional authority to ensure that exceptional constitutional disputes can be brought before the courts and determined effectively and without undue delay.

DIRECT ACCESS TO CONSTITUTIONAL JUSTICE - THE INDIAN MODEL

India offers a particularly relevant example of direct constitutional access, even though its provisions have to be adapted—rather than simply transplanted—to Malaysia's own constitutional monarchy and federal system.

The Indian Supreme Court is given direct access to enforce fundamental rights according to Article 32 of the Indian Constitution, while Article 226 grants the High Courts a broader jurisdiction which goes beyond fundamental rights to include other legal rights.

The core principle is that the Federal Court should have sufficient powers to provide effective constitutional remedies, protect the rule of law, and maintain the separation of powers.

Malaysia can no longer afford to delay adopting its own version of that principle, carefully tailored to our constitutional monarchy, federal structure and system of government.

At present, the jurisdiction of our Federal Court is exercised principally through routes prescribed by the Federal Constitution, including its original and appellate jurisdiction, constitutional references, and the advisory jurisdiction under Article 130.

The Negeri Sembilan crisis, the constitutional challenge to Anwar Ibrahim’s eligibility to serve as Prime Minister, and the challenge to the constitutionality of the Malaysia-US ART Agreement illustrate the same deficiency.

Fundamental constitutional questions may become entangled in locus standi, strike-out applications, and lengthy procedural and appellate processes. By the time an authoritative answer is obtained, the constitutional damage sought to be prevented may already have occurred.

TWO DISTINCT REFORMS SHOULD BE CONSIDERED

Our country should consider two separate but complementary constitutional reforms.

A person with sufficient constitutional interest, a Ruler or another specified constitutional office-holder, should, in exceptional cases, be able to petition the Federal Court directly for the determination of a substantial constitutional question.

Such a mechanism could prevent fundamental constitutional questions from remaining unanswered simply because conventional rules of locus standi prevent an appropriate applicant from bringing the issue before the Court.

A Constitution should not fail to provide an answer simply because the identity of the person entitled to ask the question is part of the dispute.

Malaysia should consider conferring upon the Federal Court an expressly defined and exceptional suo motu constitutional jurisdiction.

It would enable the Federal Court, in prescribed circumstances, to act swiftly and provide a timely, authoritative resolution when an exceptional constitutional deadlock threatens constitutional government and ordinary judicial mechanisms have become ineffective or paralyzed. This would reinforce the separation of powers and ensure the rule of law prevails over constitutional impasse.

Direct constitutional access ensures that someone can bring an exceptional constitutional question before the Court.

This would not become an unrestricted power enabling courts to enter ordinary political controversies.

The jurisdiction could be confined to exceptional cases involving substantial questions concerning the existence, identity, authority or functioning of constitutional institutions, or other constitutional questions of comparable national or public importance requiring urgent determination.

The Federal Court should retain the power summarily to reject frivolous, political, hypothetical or abusive attempts to invoke that jurisdiction.

PARLIAMENT SHOULD CONSIDER CONSTITUTIONAL REFORM

Federal legislators should consider appropriateamendment to the Federal Constitution itself, particularly within the existing constitutional architecture governing judicial power and the Federal Court's jurisdiction.

The jurisdiction, threshold for intervention, persons entitled to invoke direct access, circumstances permitting suo motuintervention and safeguards against abuse should all be clearly defined.

The objective is not to expand judicial power for its own sake, but to ensure that the judiciary is adequately empowered to discharge its constitutional role, safeguard the rule of law and reinforce the separation of powers by ensuring that no constitutional deadlock is left beyond the reach of an authoritative judicial determination.

The Negeri Sembilan crisis should therefore become the catalyst for Parliament to examine and positively consider that Malaysia now requires both a carefully defined right of direct constitutional access and, for truly exceptional constitutional deadlocks, an express and limited suo motu jurisdiction for the Federal Court.

Waytha Moorthy Ponnusamy